Minister Verlinden wil inzetten op meer digitalisering, automatisering en communicatie voor de dienstverleners in strafzaken.
Mondelinge parlementaire vraag van volksvertegenwoordiger Khalil Aouasti aan minister van Justitie Annelies Verlinden over "De sociale onzekerheid voor sommige beëdigd vertalers-tolken" (56008758C)
18.01 Khalil Aouasti (PS): Ik dank u, mevrouw de minister, voor uw aanwezigheid vandaag en uw beschikbaarheid morgen.
Ik wil onze collega's er alleen even aan herinneren dat dit allemaal veel werk vergt. Als alles op schrift wordt gesteld, moet misschien worden overwogen om de beambten een termijn van 30 dagen te geven, in plaats van hen te vragen de taak in twee of drie dagen uit te voeren. Dat zou ongetwijfeld respectvoller zijn ten opzichte van al diegenen die achter de schermen werken.
Mevrouw de minister, ik ben benaderd door een beëdigd vertaalster-tolk die mij op de hoogte heeft gebracht van een uiterst zorgwekkende financiële situatie, die rechtstreeks verband houdt met de betalingstermijnen voor diensten die zij voor rekening van de FOD Justitie heeft verricht.
Kort samengevat werkt deze professional om haar engagementen als beëdigd tolk na te komen, maar bevindt zij zich vandaag in een kritieke situatie. Ze heeft haar kredietlimiet overschreden, haar bankkaart werd geblokkeerd en ze werd al maanden niet betaald waardoor ze haar lopende rekeningen niet kan betalen. Ze heeft beroep moeten doen op leningen van familieleden om haar basisuitgaven te dekken en kan haar werkmateriaal niet vernieuwen. Bovendien heeft ze een betalingsplan lopen bij de FOD Financiën dat ze niet meer kan naleven, terwijl de FOD Justitie haar nog 24.000 euro verschuldigd is voor reeds uitgestuurde facturen. Ze heeft herhaaldelijk contact opgenomen met de bevoegde autoriteiten, waaronder uw kabinet en andere ministers, maar zonder concreet resultaat.
Dit is helaas geen alleenstaand geval: verschillende beëdigde vertalers en tolken melden chronische betalingsachterstanden die hun beroepsactiviteit en hun levensonderhoud in gevaar brengen. U begrijpt natuurlijk dat deze achterstand van 24.000 euro betekent dat zij belasting moet betalen over bedragen die zij nog niet heeft ontvangen en waarvoor zij zelf schulden moet maken.
Mevrouw de minister, welke concrete maatregelen bent u van plan te nemen om ervoor te zorgen dat de facturen van de beëdigd vertalers en tolken die voor de FOD Justitie werken regelmatig en snel worden betaald? Hoe kunnen we bestaansonzekerheid als gevolg van deze achterstallen voorkomen? Hoe kunnen we zorgen voor een transparante en responsieve communicatie met de betrokken dienstverleners, die plichtsbewust hun werk blijven doen ondanks de risico's voor hun bestaanszekerheid?
18.02 Annelies Verlinden, minister: Alvorens uw vragen te beantwoorden, wil ik erop wijzen dat het moeilijk is om tastbare informatie te geven over het genoemde geval, zonder precies te weten over welk dossier het gaat. Hoe dan ook, de achterstallige betalingen houden verband met het chronische personeelstekort voor de verwerking van de kostenstaten en met de administratieve rompslomp die de taxatie- en vereffeningsprocedures met zich meebrengen, alsook met de strikte toepassing van de beperkingen als gevolg van de begrotingscontrole, wat extra vertragingen veroorzaakt.
Bovendien wachten dienstverleners soms maandenlang alvorens hun betalingsverzoeken in te dienen, omdat ze geen goedkeuring hebben gekregen of omdat ze onvoldoende aandacht besteden aan een goed beheer van hun boekhouding. Bij de controle van de dossiers stellen de diensten regelmatig fouten vast in de opgemaakte kostenstaten, of ontbrekende informatie die essentieel is voor de betaling, waaronder soms de goedkeuring en/of de vordering. Er moeten dan correcties worden gevraagd, wat de betalingsprocedure verlengt.
Ingevolge de aanbevelingen van de spending review van BOSA en eind 2023 uitgevoerde federale audit met betrekking tot de gerechtskosten, heeft de FOD Justitie een actieplan uitgewerkt. Tot de geplande en lopende acties behoren onder meer de analyse van inconsistenties of onnauwkeurigheden in de wetteksten; de optimalisering van het proces voor de behandeling van betalingsverzoeken; het opzetten van samenwerkingsverbanden met de rechterlijke macht en andere partners voor de uitvoering van corrigerende maatregelen en de bewustmaking van de inning van gerechtskosten en de behoeften van dienstverleners; de optimalisering van de databases voor het beheer van de kostenstaten door te zorgen voor een systematische digitale registratie en verzending ervan; de maximale vermindering van onnodige uitgaven op het gebied van gerechtskosten; de herziening en vereenvoudiging van de tarieven door voorrang te geven aan een vast forfaitair bedrag en toe te zien op een strikte toepassing van de wettelijke tarieven; de optimalisering van de administratieve structuren met een herverdeling van de dossiers tussen de verschillende antennes om het personeelstekort in bepaalde taxatiebureaus op te vangen.
Op 1 september bedroeg de gemiddelde doorlooptijd voor een dossier 49 dagen. Er wordt personeel aangeworven om de diensten te versterken. Deze nieuwe medewerkers zullen echter pas over enkele maanden zelfstandig kunnen werken, omdat hun opleiding lang duurt. Om de opvolging en het beheer van de dossiers te optimaliseren, wordt het gebruik van het Justinvoice-platform verplicht gesteld als enige portaal voor de indiening van kostenstaten. Tot nu toe konden de dossiers ook per e-mail worden ingediend, maar dit kanaal leidde tot verwarring of dubbele verzendingen van kostenstaten. We zullen ook de IT-toepassingen aanpassen om de behandeling en controle van de dossiers zoveel mogelijk te automatiseren. Er zijn net middelen vrijgemaakt, maar het zal nog enkele maanden duren voordat de implementatie ervan een efficiëntere behandeling van de dossiers mogelijk maakt.
We doen er alles aan om de dienstverleners zo goed mogelijk te informeren. Er worden regelmatig informatie- en overlegvergaderingen georganiseerd met de beroepsverenigingen van de beëdigd vertalers en tolken. We werken momenteel aan een communicatie om bepaalde wettelijke bepalingen te verduidelijken. Op korte termijn zijn nog andere communicaties gepland om hen op de hoogte te houden van de gevolgen van de inwerkingtreding van Peppol voor de verwerking van hun kostenstaten. Er wordt ook gewerkt aan een verduidelijking van de procedure.
18.03 Khalil Aouasti (PS): Wat hier zorgwekkend is, is dat wanneer u het hebt over de spending review van de FOD BOSA, vallen de zeven punten die u noemt onder de bevoegdheid van de FOD Justitie op het vlak van modernisering, of die nu digitaal is of niet. Er is dus een gebrek aan middelen, een gebrek aan personeel, een digitalisering die moet worden doorgevoerd, enz. Er wordt aan gewerkt, maar er is sprake van een noodsituatie.
Dienstverleners zijn essentieel voor het functioneren van justitie, zodat bepaalde zittingen kunnen plaatsvinden of een hele reeks dossiers kan worden behandeld. Als u zegt dat hun prestaties pas over enkele maanden kunnen worden betaald of dat de situatie pas over enkele maanden volledig geregeld zal zijn, dan is dat echt een nogal verontrustende boodschap voor deze toegewijde mensen, die een essentiële schakel vormen in de hele openbare dienst Justitie.
Ik wil u dus vragen... Er is de kwestie van de instroom van nieuwe facturen en het probleem van de bestaande betalingsachterstand. Het is moeilijk om zo te spreken, maar kan er wat betreft de bestaande betalingsachterstand beloofd worden dat deze zeer snel, en niet pas over enkele maanden, zal worden weggewerkt? Ook al zou de instroom van nieuwe facturen dan onderworpen kunnen worden aan nieuwe procedures die de situatie zouden moeten verbeteren en ervoor zorgen dat de betrokkenen sneller betaald worden?
Wat de bestaande betalingsachterstand betreft, mevrouw de minister, denk ik dat er absoluut een oplossing moet worden gevonden. Voor de betrokken zelfstandigen zijn die onbetaalde kostenstaten van duizenden euro's onhoudbaar. Dat brengt het functioneren van hun beroepsactiviteit in gevaar, en hun eigen werking, wat van levensbelang is.
Het incident is gesloten.
Bron: Belgische Kamer van volksvertegenwoordigers, Commissie voor Justitie, 21-10-2025
© Vertaling vraag en antwoord: Translatica vof