Het werk van beëdigd vertalers en tolken gaat verder dan het omzetten van woorden van de ene taal naar de andere.
30 september is de naamdag van de heilige Hiëronymus van Stridon, de patroonheilige van de vertalers. Sinds 2017 is 30 september bovendien door de Verenigde Naties erkend als de Internationale Dag van de Vertaler.
Een uitgelezen moment om stil te staan bij de essentiële rol die beëdigd vertalers en tolken spelen in het waarborgen van gelijke toegang tot justitie en van het recht op communicatie in gerechtelijke procedures.
Dat belang is des te groter in onze superdiverse samenleving, in het bijzonder in België, een land met drie officiële proceduretalen.
Op internationaal en Europees niveau wordt het recht op vertolking en/of vertaling onder meer gewaarborgd door:
• de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens;
• het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden;
• het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten van 19 december 1966;
• het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind;
• het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie;
• Richtlijn 2010/64/EU betreffende het recht op vertolking en vertaling in strafprocedures;
• Richtlijn 2012/29/EU tot vaststelling van minimumnormen voor de rechten, de ondersteuning en de bescherming van slachtoffers van strafbare feiten, die in de wetgeving van de EU-lidstaten is geïmplementeerd.
Deze verdragen en richtlijnen onderstrepen de sleutelrol van beëdigd vertalers en tolken bij het waarborgen van toegang tot justitie, een eerlijk proces en de effectieve uitoefening van fundamentele rechten.
Het werk van beëdigd vertalers en tolken gaat dan ook veel verder dan het omzetten van woorden van de ene taal naar de andere. Hun deskundigheid, onafhankelijkheid en nauwkeurigheid kunnen rechtstreeks van invloed zijn op gerechtelijke procedures en, uiteindelijk, op het leven en de rechten van mensen.