Mondelinge parlementaire vraag van volksvertegenwoordiger Stefaan Van Hecke aan minister van Justitie Annelies Verlinden over "de digitale handtekeningen en de werking van beëdigde vertalers en tolken" (56014493C)
Stefaan Van Hecke (Ecolo-Groen): Ik verwijs naar mijn schriftelijk ingediende vraag:
Sinds de digitalisering van de werking van beëdigd vertalers en vertalers-tolken is de gekwalificeerde elektronische handtekening een essentieel onderdeel geworden van de rechtspraktijk. Sinds 1 december 2022 vervangt deze immers de fysieke stempel, en digitaal ondertekende vertalingen gelden sindsdien als volwaardige beëdigde vertalingen voor gebruik in België. Ook in strafprocedures volstaat vandaag de elektronische handtekening, zonder nood aan een papieren versie.
Tegen deze achtergrond zorgt het bericht dat de federale overheid vanaf 21 mei 2026 de elektronische certificaten van oudere generaties eID-kaarten zal deactiveren voor grote ongerustheid binnen de beroepsgroep. Indien deze certificaten wegvallen zonder tijdige en duidelijke alternatieven, dreigt dit niet alleen de werking van beëdigd vertalers en tolken te verstoren, maar potentieel ook de goede werking van justitie zelf.
Bovendien blijkt dat er voorlopig geen gerichte communicatie zou zijn vanuit de overheid of de FOD Justitie naar de betrokken beroepsgroep, terwijl zij rechtstreeks afhankelijk zijn van deze digitale infrastructuur.
Werd deze problematiek reeds besproken binnen de FOD Justitie, in het bijzonder met de diensten bevoegd voor het nationaal register en de legalisaties, en met vertegenwoordigers van de beroepsgroep? Zo ja, wat zijn de conclusies?
Hoe vaak wordt er vandaag nog gebruik gemaakt van eID-certificaten van oudere generaties die in 2026 en 2027 dreigen gedeactiveerd te worden?
Welke concrete alternatieven worden voorzien om de continuïteit van hun werkzaamheden te garanderen? Zal het platform eSign.belgium.be tijdig en operationeel beschikbaar zijn voor deze doelgroep?
Welke impact verwacht u op de werking van justitie, in het bijzonder in lopende strafprocedures, indien deze overgang niet tijdig en vlot verloopt?
Zal de FOD Justitie alsnog zorgen voor een gerichte en tijdige communicatie naar alle betrokken beëdigd vertalers en vertalers-tolken?
Minister Annelies Verlinden: Deze problematiek kadert in de uitvoering van de herziende Europese eIDAS-verordening en is binnen de federale regering uitvoerig besproken, onder meer tijdens de ministerraden van 22 maart 2024 en 19 december 2025. De FOD Justitie werd via technische overlegmomenten betrokken, samen met de FOD Binnenlandse Zaken en de FOD BOSA, die bevoegd zijn voor de ontwikkeling van de nieuwe dienst voor elektronische handtekeningen op afstand.
Wat de impact betreft, is het belangrijk een onderscheid te maken tussen twee deadlines. Op 21 mei 2026 verliezen enkel de handtekeningcertificaten op identiteitskaarten uitgereikt vóór 4 juli 2016 hun kwalificatie. Deze personen zijn al uitgenodigd hun identiteitskaart tijdig te vernieuwen. Het betreft uitsluitend kaarten die in juli 2026 sowieso vervangen moesten worden wegens het verstrijken van de geldigheidsduur. De tweede deadline volgt op 21 mei 2027 voor identiteitskaarten uitgereikt tussen 2016 en 2021. De impact van de eerste deadline is dus beperkt en er is voldoende tijd om de overgang naar de nieuwe dienst te organiseren.
De ministers van Binnenlandse Zaken en Digitalisering ontwikkelen deze nieuwe dienst voor gekwalificeerde elektronische handtekeningen op afstand voor alle Belgische burgers. De technische ontwikkeling en uitrol vallen onder hun bevoegdheid. Ik nodig u dan ook uit hen te bevragen over de concrete modaliteiten, timing en beschikbaarheid van het platform.
Mijn kabinet en administratie zullen uiteraard alle mogelijke middelen inzetten om eventuele gevolgen voor lopende procedures te minimaliseren. De dienst Nationaal Register tolken en vertalers en de legalisatiedienst van de FOD Justitie zullen de beroepsverenigingen informeren zodra de nieuwe dienst operationeel is. Op dit moment komt het aan de bevoegde ministers toe om hierover te communiceren.
Stefaan Van Hecke (Ecolo-Groen): Dank u wel voor uw antwoord en voor de verduidelijkingen rond de data.
Er leven wel wat vragen op het terrein bij de personen die dat al jaren doen en die nu geconfronteerd worden met die wijzigingen. Het is belangrijk dat er een zeer goede communicatie is naar al die mensen die zich dagelijks inzetten voor Justitie, om te vertalen en te tolken.
Het zou jammer zijn mochten opnieuw door moeilijkheden mensen afhaken. Mijn oproep is dan ook - en ik weet dat het niet alleen uw verantwoordelijkheid is - om veel aandacht te besteden aan duidelijke communicatie met die doelgroep, zodat zij goed weten wat er aankomt, wat er verandert, wat zij kunnen doen en waar zij met hun vragen terechtkunnen.
Het incident is gesloten.
Lees ook: Vernieuwde methode voor eID-handtekening op afstand
Lees ook: Update evolutie dienst elektronische handtekeningen
Bron: Belgische Kamer van volksvertegenwoordigers, integraal verslag van de commissie voor Justitie van 15 april 2026.
